5 baletów, które trzeba zobaczyć — przewodnik dla początkujących

Pamiętam swoje pierwsze wejście do opery. Czerwony aksamit foteli, zapach drewna sceny, cichy szmer orkiestry strojącej instrumenty. A potem — cisza, podniesienie kurtyny i świat, który zmienił moje życie. Jeśli jeszcze nie byliście na balecie, macie przed sobą jedno z najpiękniejszych doświadczeń kulturalnych. Ten przewodnik pomoże Wam wybrać pierwszy spektakl.

1. Jezioro Łabędzie

Jeśli balet ma swoją Mona Lisę, to jest nią Jezioro Łabędzie. Książę Zygfryd zakochuje się w łabędzicy Odetcie, którą zła klątwa zamieniła z dziewczyny w ptaka. Czarnoksiężnik Rotbart przyprowadza na bal swą córkę Odile — identyczną, ale ubraną na czarno — i książę, oszukany, przysięga miłość nie tej, której powinien.

Słynne 32 fouettés — seria obrotów na jednej nodze w trzecim akcie — to techniczny sprawdzian i moment, przy którym publiczność wstrzymuje oddech. Ciekawostka: premiera w 1877 roku była klapą. Dopiero po śmierci Czajkowskiego Petipa i Iwanow stworzyli wersję, którą znamy dziś.

2. Dziadek do orzechów

Wigilia, choinka, tajemniczy wujek Drosselmeyer i drewniany dziadek do orzechów, który ożywia się w nocy. Mała Klara trafia do krainy snów, walczy z Królem Myszy i podróżuje przez Królestwo Słodyczy. To najpopularniejszy balet na świecie i idealny na pierwsze wyjście do teatru — także z dziećmi.

Czajkowski nie lubił tego baletu i uważał go za gorszy od Jeziora Łabędziego. Historia pokazała, że się mylił — Dziadek do orzechów jest najczęściej wystawianym baletem na planecie.

3. Giselle

Młoda wiejska dziewczyna zakochuje się w szlachcicu Albrechcie, nie wiedząc, że jest zaręczony z inną. Kiedy prawda wychodzi na jaw, Giselle umiera z rozpaczy. W drugim akcie pojawia się jako jedna z willis — duchów dziewcząt, które zmarły przed ślubem. To kamień próbierczy dla każdej baletnicy — wymaga nie tylko techniki, ale przede wszystkim aktorstwa.

Giselle miała premierę w Paryżu w 1841 roku i jest jedynym romantycznym baletem, który nieprzerwanie figuruje w repertuarze teatrów na całym świecie. Ma niemal 185 lat i wcale się nie starzeje.

4. Romeo i Julia

Szekspir na scenie baletowej — i to w wersji, która potrafi wyciśnąć łzy. Prokofiew napisał partyturę pełną dramatyzmu, czułości i niebezpieczeństwa. Scena balkonowa to chwila czystego piękna, a pojedynek Tybalta z Merkucjem trzyma w napięciu jak najlepszy thriller.

Ciekawostka: Prokofiew pierwotnie napisał szczęśliwe zakończenie — Romeo zdąża na czas i Julia żyje. Choreografowie zaprotestowali. Kompozytor wreszcie zmienił finał, przyznając, że mieli rację.

5. Don Kichot

Zapominajcie o smutnym rycerzu — baletowy Don Kichot to iskrząca się radością komedia, w której prawdziwymi bohaterami są młodzi kochankowie Kitri i Bazyli. Hiszpańskie słońce, wachlarze, toreros i tyle energii na scenie, że wychodzicie z teatru z uczuciem, jakby ktoś wlał Wam życia prosto w żyły.

Grand pas de deux Kitri i Bazylego w trzecim akcie to festiwal wirtuozerii. Publiczność nagradza oklaskami w trakcie tańca — co w balecie jest rzadkością i znakiem, że dzieje się coś wyjątkowego.

Praktyczne wskazówki

Kiedy klaskać? Po zakończeniu każdej wariacji, po pas de deux i na końcu aktów. Jeśli nie jesteście pewni — poczekajcie, aż zaczną inni. Co założyć? Elegancki strój codzienny wystarczy. Lornetka: jeśli macie, zabierzcie — detale pracy stóp są fascynujące.